Całkiem nieoficjalnie (AKTUALIZACJA)

Dzisiejszy wpis jest wyjątkowy, bo dotyczy chwili obecnej. W niedzielę cały ranek oglądałam na rosyjskich kanałach paradę wojskową w Moskwie i katem oka w Kijowie. Wspominałam zeszły rok i Dzień Zwycięstwa, który spędziłam w Niżnym. Opis tego wydarzenia ukaże się zresztą wkrótce na blogu.
Wieczorem wchodzę sobie na bloga i widzę, że Rosjanie zorientowali się, że znów piszę. O, zorientowali się również, że są w necie materiały o moim pobycie w Rosji – odkrywam po chwili. Oni są anonimowi, ja nie. Ich są tysiące, ja jedna. Oni wysnuwają najfantastyczniejsze wnioski dotyczące mojej osoby (a przy okazji mojego kraju i narodu, bo jakżeby inaczej) z wpisów, które umieszczałam przez zaledwie 2,5 MIESIĄCA pobytu w Rosji. Jak mam się zachować? Wdawać się w polemikę z tymi tysiącami anonimowych osób? Te pytania zadawałam sobie setki razy rok temu, zanim zablokowałam bloga. Teraz znów piszę. Wiedziałam, że blog będzie przetłumaczony i że po raz kolejny będę się musiała z tym zmierzyć.

Wyjaśniając kilka kwestii.

1) Skąd się wzięło tłumaczenie mojego bloga na rosyjski?

Po 2,5 miesiącach mojego pobytu w Rosji wiosną 2009 roku, ktoś przetłumaczył mojego bloga na rosyjski i umieścił na portalu Inoforum, w dziale z tłumaczeniami zagranicznej prasy.
Jakiś czas później tłumaczenie całego bloga (2,5 miesięcy mojego pobytu) zostaje podzielone na 7 części i sukcesywnie umieszczane na forum w/w portalu:

Cz. 1.
Cz. 2.
Cz. 3.
Cz. 4.
Cz. 5.
Cz. 6.
Cz. 7.

Z czasem tłumaczenie ukaże się na kilku innych portalach rosyjskich i ukraińskich. Pod każdą częścią mojego bloga na Inoforum pojawiają się tysiące komentarzy. Po kilku tygodniach decyduję, że bezpieczniej dla mnie i moich przyjaciół (widocznych na zdjęciach) będzie jeżeli zamknę bloga.

W ramach ciekawostek link do kolejnej strony z tłumaczeniem bloga i wszystkimi zdjęciami. Szczególnie polecam jedno ze zdjęć ze szkolenia dla wolontariuszy, gdzie tłumacz, czy inna osoba edytująca zdjęcia subtelnie wskazała na moją osobę czerwoną strzałeczką, żeby nie było wątpliwości jak wyglądam. Przy tym tłumaczeniu można też zobaczyć wszystkie komentarze polskich czytelników wraz z ich nickami skopiowane z mojego bloga. Oczywiście tłumacz nie znał angielskiego (co mnie jakoś szczególnie nie dziwi), żeby przetłumaczyć banalny pojedynczy komentarz po angielsku, więc zostawił go w oryginale.

2) Kim jest tłumacz?

Tłumacz mojego bloga jest osobą bardzo anonimową, o której z całą pewnością można stwierdzić 3 rzeczy: sympatię do małych niedźwiadków, nie radzenie sobie z tłumaczeniem zdań podrzędnie złożonych z polskiego na rosyjski oraz poważanie, jakim cieszy się w rosyjskiej cyberprzestrzeni. Rosjanie – komentatorzy mojego bloga z pokorą i uniżeniem składali wyrazy podzięki w/w tłumaczowi za jego ciężką pracę i dostarczenie im tak łakomego kąska, jak mój blog.

Tłumacz oprócz zawłaszczenia mojego tekstu przekleił zdjęcia, których autorami byli moi znajomi bądź ja. Nie chcę w ciemno strzelać normami prawnymi, ale jeżeli ktoś bezprawnie bierze rzecz stworzoną przez inną osobę bez jej zgody jest na to chyba tylko jedno określenie.

Czytając prawie rok temu komentarze na Inoforum zastanawiałam się wielokrotnie, czy komentujący Rosjanie widzą, jaki dają obraz Rosji swoimi tekstami, czy nie. Wyciągali oni wnioski z poletka jakim był mój blog. Z 2,5 miesiąca pobytu, z którego opisałam kilka pojedynczych wydarzeń. Może moim błędem było to, że nigdzie nie napisałam 2 założeń, jakimi kierowałam się pisząc bloga? Po pierwsze – nie prowadzę dziennika, nie opisuję wszystkiego, co robię codziennie, każdego muzeum, dnia pracy, wypadu do sklepu, kina itd. Po drugie – blog to nie Wikipedia, nie opisuję każdej cerkwi z detalami historycznymi, każdego starego budynku, mostu, postaci (chyba, że uważam, że może to być wyjątkowo ciekawe dla czytelnika np. Kazań).

3) Co mnie najbardziej bolało?

Na początku – fakt, że część narodu rosyjskiego, jaki reprezentowali komentujący odniosła się do mnie z gigantyczną falą nienawiści, złości i paranoi. Fakt, że mieszkańcy kraju, który przyjechałam poznawać, o których słyszałam od podróżujących do Rosji osób tylko dobre rzeczy zachował się tak, a nie inaczej był dla mnie pewnym otrzeźwieniem i otwarciem. Poznałam złą, sfrustrowaną, pokręconą, pozwalającą sobie na wiele pod tchórzliwą osłoną anonimowości, jakiej złudzenie daje Internet część Rosjan. Zaznaczam, że mówię o „większości”, garstka osób komentujących odnosiła się do mnie ze zrozumieniem.

Później – fakt, że muszę zamknąć bloga. Nie miałam już tak silnej motywacji by często pisać, straciłam kontakt z polskimi czytelnikami bloga, od których miałam bardzo fajny feedback. Straciłam poletko, na którym testowałam swoje wrażenia z Rosji.

Poletko, które miało się rozwijać. Koncepcją bloga było pokazanie procesu. Procesu, jak sam tytuł wskazywał – „poznawania Rosji”. Po 2,5 miesiącach, nie znając jeszcze totalnie mentalności Rosjan, nie czując tego kraju pisałam w sposób, który oczywiście nie spodobał się Rosjanom. Chciałam być i byłam – szczera. Uważałam i nadal uważam, że moją wartością było to, że jechałam do Rosji totalnie jej nie znając. Tak jak pisałam w części wstępnej (setki razy z oburzeniem wykpiwanej przez komentujących Rosjan) miałam w głowie Rosję Chodorkowskiego, Politkowskiej, oligarchów, Rosję znaną z relacji wojennych o Czeczenii i książek politycznych o Putinie. Nie kryłam tego.

Przez 9 miesięcy poznałam Rosję w pewnym małym ułameczku, chociaż dla mnie to gigantyczna wiedza. Wiele spraw, o których wypowiadałam się przed wyjazdem teraz zabrzmiałoby inaczej. Blog miał być zapisem procesu poznawania kraju, społeczeństwa, historii. Poznawania czysto subiektywnego, bo mojego.

Po zablokowaniu bloga mój wolontariat trwał. Robiła notatki, pisałam, choć nie tak intensywnie. Żałowałam 2 rzeczy:

a) Że nie mogę się podzielić swoimi przeżyciami, przygodami i przemyśleniami z Polakami, którzy wcześniej czytali mojego bloga.

b) Że Rosjanie-komentatorzy na zawsze pozostaną z wizerunkiem głupiej Polaczki o śmiesznym imieniu w głowach (Rosjanie nie znają skrótu Basia – Barbara. Dla nich istnieje Warwara i egzotycznie dla nas brzmiący skrót: Waria). Nie zależy mi na tym, by ktoś mnie chwalił, czy klepał po plecach. Czuję jednak perwersyjną potrzebę pokazania Rosjanom-komentatorom oraz wszystkim innym zainteresowanym moim pobytem w Rosji, procesu poznawania tego kraju. Zmian, które we mnie zaszły, ale też poglądów, których o Rosji nie zmieniłam.

Kontunuuję bloga od momentu, w którym go skończyłam. Szczerze, bezkompromisowo, od mojej polskiej, innastrannej strony. Będę opisywać dokładnie to, co widziałam, wszystkie te niesamowite i niepowtarzalne wydarzenia, które mnie spotkały, ale też te mniej przyjemne. To ma być prawda, moja prawda o mojej własnej, przeżytej bardzo osobiście Rosji.

Kończąc. Niedawno ukazał się o mnie artykuł w Gazecie Kościańskiej. Artykuł od paru dni jest przetłumaczony i umieszczony na portalu tego samego tłumacza, który odkrył mojego bloga. (Zdjęcie też jest bezczelnie przeklejone…).

Wszystkich moich czytelników – Polaków, Rosjan (i być może wkrótce innych innastranców) serdecznie zapraszam do dalszej lektury samego bloga i śledzenia, co dzieje się z nim na rosyjskich forach. Będę również wdzięczna za linki do stron, gdzie ukazywać się będą jego tłumaczenia.

ODPOWIADAJĄC na wybrane komentarze, które ukazują się pod tym tłumaczeniem.

- AGS pisze: “А мне показалось, что за её словами о любви к России стоит нечто большее, чем позёрство. Она тут пережила достаточно сильные эмоции, возможно, что и отношение к нашей стране изменилось.”
Dokładnie tak!

- evgeni pisze: “Правильно,да пошла бы эта Бася куда подальше,то бы ради нее помойки убирать.Да только вот незадача-Бася помойки и не описывала,она писала о самых обычных кварталах в спальных районах,общественном транспорте,магазинах,ресторанах…И в ее описании Нижнего Новгорода я с легкостью узнаю типичный российский город,такой же,в котором я и сам живу.”
Zgadza się. W przetłumaczonej części bloga są moje PIERWSZE wrażenia o Niżnym. Podróże, zwiedzanie, poznawanie ludzi – zaczęło się później. Ale o tym nie miałam już szansy napisać (zablokowanie bloga).

- MMAX pisze: “Если вернется и продолжит писать-я буду доволен.И буду почитывать.Не сказать,что я скучаю без ее опусов,но мнение определенно интересно.И даж щас видны изменения(хотя кому то и жаль,что она с портретом Сталина еще не целуется).
Давай,Бася,пиши.Да и не боись ты так-мы тож из мяса и костей,не терминаторы)”
Będę pisać i tak, jak napisałam w poście powyżej – moim celem jest pokazanie procesu. I nie, ten proces nie zakończył się całowaniem portretu Stalina:) Polubiłam Wasz kraj i chętnie bym do niego wróciła, nie widziałam jeszcze wielu rzeczy. Drodzy rosyjscy czytelnicy, chcecie poznać, co się ze mną działo? Będę pisać i w miarę możliwości odpowiadać na komentarze (po polsku i na moim blogu).

- AGS pisze: “Все мы тут немного “Баси”. Сидим, байки травим про поляков. Большинство даже и Польше-то никогда не были, и поляков живых не видели.
Представьте себе, что не Бася, а Вы поехали волонтёром в Сомали. Учить пиратских детей чему-нибудь. Представляете чего Вы тут понапишете?
А сомалиец какой-нибудь прочитает и напишет, что этот русский болван нихрена не понял в великой сомайской душе и вообще переврал половину.
Как-то так”
Nic dodać, nic ująć.

- VBuben pisze: “Во-первых: Бася не волонтер. Волонтеры работают бесплатно.”
Ha, ha, ha! Wyborne! Byłam WOLONTARIUSZKĄ i pracowałam całkowicie nieodpłatnie.

- Ursa pisze: “Извините, поскольку это я переводила Басю, то кое на какие вопросы могу ответить. Про организацию, её опекающую, она писала кратко и как-то недомолвками. (Moja droga, podałam linki do mojej organizacji rosyjskiej oraz organizatora ze strony UE, po cóż miałam nudzić czytelnika opiywaniem tych samych informacji na blogu?) Но понятно, что ей оплатили проезд, проживание и питание (у безработной Баси просто не было денег, чтобы на свои поехать в Россию и жить там девять месяцев – Eh, znów błąd w tłumaczeniu lub nie potrafisz czytać ze zrozumieniem. Skończyłam studia i przez jakiś czas szukałam pracy, będąc zresztą nadal studentką drugiego kierunku. Oszczędności zgromadzone na studiach poświęciłąm później na podróże po Rosji). А также, например, две недели в загородном пансионате, где волонтёры проходили некое обучение (не совсем понятное – похже, их тренировали, в основном, как войти в доверие к незнакомому человеку, общаться с ним и всё такое. Skąd Ci się wzięły 2 tygodnie, moja droga? Znów pomyłka. Wyjaśniam, o co chodziło ze szkoleniem. Otóż, na każdym EVSie, nieważne w Rosji, Polsce, czy np. Niemczech organizacja goszcząca jest zobowiązana zorganizować szkolenie, które ogólnie ma na celu trening z międzykulturowej komunikacji. Np. uczą ludzi podstawowych zwrotów w danym języku, gdzie kupić bilety itd. .), ну, и поездки по стране. Плюс карманные деньги – 300 евро в месяц, сумма, конечно, небольшая, но – при жизни на полном обеспечении – приятная (Ha, ha, ha, dowcipna jesteś. Skąd wzięłaś te 300 EUR? Nadal wierzę, że nie chcesz Rosjanom wciskać kitu i to tylko Twoja nieuwaga. Za mieszkanie płaciła Unia i kasa ta była płacona wynajmującym je nam Rosjanom oczywiście. Na jedzenie dostawaliśmy 100 EUR, a na kieszonkowe 90 EUR – zgodnie z zasadami EVS).
Дети (гм… дети, сама она пишет – от 18 до 30 лет), с которыми она занималась (три раза в неделю – 3 razy w tygodniu zajęcia manualne w sali, 1 dzień zajęć sportowych, 1 dzień na muzea, wystawy itd., co daje okrągły tydzień roboczy), отнюдь не детдомовские, из нормальных семей, физически здоровые, с небольшими отклонениями, то есть либо задержка в развитии, либо аутизм (O, mam wrażenie, jakbyś wiedziała o moim projekcie więcej ode mnie. Wkrótce ukaże się wpis wyjaśniający moją pracę, który powinien rozwiać wątpliwości i wyjaśnić również Tobie, co dokładnie robiłam.). Чем она с ними занималась – не совсем понятно, сама она пишет, что первые занятия вела при помощи жестов, по причине незнания языка. Уж какую пользу принесли им басины жесты – не знаю (Poznacie, poznacie:)). “

- dalej Ursa pisze: “А мне что-то подсказывает, что некая организация устроила Басе основательную головомойку и провела серьёзное обучение – что и как писать, ежели уж тебя переводят и читают «миллионы русских»(Ah, jak zwykle wszechobecna teoria spiskowa:)).
Я читала первые два текста на её «новом блоге». Нету больше той глупой, смешной, но, в общем, очаровательной в своём простодушии Баси (Nie marudź Ursa, dzięki mojemu blogowi zdobyłaś sporą popularność:) Zafundowałaś mi też ładny hardkor tym tłumaczeniem. Ale i tak wróciłam i choćbym nie wiem, jak nie chciała Twoja ojczyzna na zawsze będzie w moim sercu. Chcesz wiedzieć dlaczego? Poczekaj na dalsze wpisy.) Идут длинные, скучные, тщательные отредактированные и отцензуренные тексты. (Ha, ha, ha, odezwała się literatka i znawczyni:) Btw. spójrz na swój avatar, jeżeli jesteśmy w temacie ckliwości i reszty.)
Гм, вот ежели таперича взять да и не перевести – им ведь придётся все затраченные на проект «Новая политкорректная Бася» средствА в убытки списывать? (Bez komentarza..)
Я, конечно, переведу. Чуть позже. Хотя бы для того, чтобы можно было сравнить. (Oczywiście, że przetłumaczysz. Za dużym echem odbiło się poprzednie tłumaczenie i nie kryjmy, też miałaś z tego satysfakcję:))
Кстати, и её интервью опубликовано именно для того, чтобы отразить самые неприятные обвинения (Oczywiście Ursa, jako WIRTUALNA znawczyni polskiej mentalności doskonale wiesz, o czym mówisz.)– например, почему она ничего не пишет о своей работе? (OHH! Powód jest prozaiczny. Nie miałam kiedy napisać o swojej pracy. Zablokowałam bloga i już nie doczekaliście się tego wpisu.) Работает ли вообще? И зачем тогда было везти её в Россию, обучать языку? Вот, объяснила, случАй из жизни привела. Рассказала, как она любит Россию. (Możesz sobie drwić, ale jedna dziwna Rosjanka nie zmieni mojego zdania o tych ludziach, których poznałam. Faktycznie wyjechałam latem z Rosji na parę tygodni, z powodu ode mnie niezależnego. Po powrocie zaczął się drugi etap wolontariatu i mojego poznawania Rosji. Doświadczenie tłumaczenia, które zrobiłaś było jego częścią. Mam nadzieję, że tym razem uda mi się opisać wszystko do końca.) Я понимаю, долгое (хотя и виртуальное) общение с поляками кго хошь заразит шпиономанией. Но уж больно примитивно выглядят все оправдания и чудесное преображение Баси.”

ODPOWIADAJĄC NA KOMENTARZE Z DN. 12.05.2010.

- olvis pisze: А мне как-то жаль, что с Басей все так получилось.
Ну вот Бася, имела и имеет свое мнение, ну да сильно негативное с нашей точки зрения.
Мы в ответ наговорили кучу негатива, жестко, переходя на личность и прочее.
Загнали ситуацию в угол. Вот Станис, Виндекс, тоже имеют отличные от нашего мнения.
Споры, жесткие порой. Но они могут держать удар. И какой, никакой, но диалог.
А Бася просто обиделась и сильно испугалась, наверное многое поняла не так.
Характер иной. Тем более девушка.
Кто прав, кто виноват ведь даже не важно.
Но мое личное мнение, что в результате и мы выглядим хуже чем есть для нее и она для нас хуже чем на самом деле.”
Dokładnie tak. Lepiej bym tego nie podsumowała.

- Ursa pisze: “Батюшки, как же легко её вывести из себя!
«Ряд волшебных изменений милого лица»(с) – и снова перед нами наша родная Бася. (Zabawne, jak pastwisz się nad takimi zdaniami, którymi się tylko bawię. Nie czujesz ironii, moja droga? Kto tu jest prostoduszny:))
Интересный психологический выверт – обругала меня всяко (Oбругала??? Sprostowałam jaskrawe błędy Twojego tłumaczenia i wskazałam Ci miejsca, gdzie nie zrozumiałaś tekstu. Takie są FAKTY.) , и при этом совершенно убеждена, что я обязательно буду её переводить (A nie będziesz?:)). А ну как обижусь? И весь проект коту под хвост?
Давайте советоваться. У нас, конечно, не демократия, но ежели я чего не знаю, то я всегда спрошу Дам, Джентльменов и Ёжиков. (Эх, только я начала переводить форум по поводу «отпущенных на волю» сомалийских пиратов, а тут Бася зафонтанировала). Что будем делать? Oj, oj, oj, konkuruję z piratami. Nie wiem, czy dam radę:( Переводить ли Басю с самого начала? Или перевести этот её ругательный пост (Pугательный?? Zastanawia mnie tylko, dlaczego nie przetłumaczyłaś jeszcze mojego komentarza do Twojego tekstu na forum. Forumowicze mieli by jakieś pojęcie, co masz na myśli używając słowa “ругательный”) и потом решить, что делать дальше? Приглашать к нам? Общаться на её блоге? Проигнорировать? Переводить, но не комментировать? Какие ещё будут варианты?
В общем, как Усадьба решит, так толмач и сделает.”

Przy okazji odpowiadam na komentarze paru osób, które zastanawiają się, czy i jak wejść w dialog ze mną. Pojawiła się idea listy pytań, które chciano by mi zadać. Chętnie na nie odpowiem, chętnie wejdę w dialog z Wami, rosyjscy czytelnicy. (Jeżeli tylko będzie to miało jakiś sens, a pytania nie będą z rodzaju tych niektórych, które pojawiają się na forum, a nie przekraczają poziomu klepiska.)

Przy okazji dodaję, że w tej chwili chcę się skupić na opisywaniu wydarzeń sprzed roku i chronologicznie opisywać mój wolontariat. Nie wiem, czy będę miała czas odpowiadać na komentarze, tak jak teraz. Ale podkreślam, że jestem bardzo otwarta na pomysł wejścia w sensowny i myślę ciekawy dla obu stron dialog.