Całkiem nieoficjalnie (AKTUALIZACJA)

Dzisiejszy wpis jest wyjątkowy, bo dotyczy chwili obecnej. W niedzielę cały ranek oglądałam na rosyjskich kanałach paradę wojskową w Moskwie i katem oka w Kijowie. Wspominałam zeszły rok i Dzień Zwycięstwa, który spędziłam w Niżnym. Opis tego wydarzenia ukaże się zresztą wkrótce na blogu.
Wieczorem wchodzę sobie na bloga i widzę, że Rosjanie zorientowali się, że znów piszę. O, zorientowali się również, że są w necie materiały o moim pobycie w Rosji – odkrywam po chwili. Oni są anonimowi, ja nie. Ich są tysiące, ja jedna. Oni wysnuwają najfantastyczniejsze wnioski dotyczące mojej osoby (a przy okazji mojego kraju i narodu, bo jakżeby inaczej) z wpisów, które umieszczałam przez zaledwie 2,5 MIESIĄCA pobytu w Rosji. Jak mam się zachować? Wdawać się w polemikę z tymi tysiącami anonimowych osób? Te pytania zadawałam sobie setki razy rok temu, zanim zablokowałam bloga. Teraz znów piszę. Wiedziałam, że blog będzie przetłumaczony i że po raz kolejny będę się musiała z tym zmierzyć.

\

Baśniowy Orient, sowiecka prowincja, czyli oblicza Kazania

Zanim Kazań stał się najpierw (zgodnie z założeniami Iwana Groźnego) niewiele znaczącą rosyjską prowincją, a później siermiężnym sowieckim miastem nie wyróżniającym się niczym szczególnym był bogatą, ociekającą złotem, kaszmirem i drogimi kadzidłami stolicą Złotej Ordy, a potem Chanatu Kazańskiego. Lśniące w słońcu kopuły meczetów, białe rzeźbione budynki, wielki pałac chana, przepyszne bazary z towarami z całego bogatego Wschodu – czyli żywcem wyjęte z „Baśni z 1001 nocy” miasto. Tak wyglądał Kazań kilkaset lat temu. Bogaci kupcy zjeżdżali tu z kamieniami szlachetnymi, misternymi wyrobami ze złota i srebra, ciężkimi materiałami przetykanymi złotą nicią, wyrobami ze szlachetnych rodzajów drewna. W ciągu wielu lat burzliwej historii Kazań przeszedł transformację stając się typowym rosyjskim miastem z nowymi oznakami z trudem odradzającej się tatarskiej kultury. Historia Tatarstanu i jego stolicy jest ciekawa sama w sobie, a żeby realniej spojrzeć na współczesny Kazań, warto ją poznać.

Kazań, miasto białego Kremla

Wypad do stolicy Tatarstanu miał być kolejną, trochę bardziej egzotyczną odsłoną Rosji. Poszukiwanie śladów Złotej Ordy, historii sprzed rozbicia miasta w pył przez Iwana Groźnego, odwiedzenie najpiękniejszego ponoć w Rosji Kremla, a także zwyczajne przyjrzenie się jednemu z pięciu największych rosyjskich miast (Moskwa, Petersburg, Niżny Nowogród, Kazań, Nowosybirsk) było moim głównym założeniem.

Mój rosyjski blog. Odblokowanie, czyli Początek

Początek. Początek mojego rosyjskiego bloga. Nowe życie kawałka cyberprzestrzeni, na którą przez dwa i pól miesiąca przelewałam część swoich rosyjskich przeżyć i pierwszych wrażeń. Blog, który w założeniu nie miał być i nie był ani Wikipedią z ładunkiem danych historycznych ani dziennikiem całego mojego pobytu. Chciałam dokumentować wszystko to, co wydawało mi się interesujące i niespotykane. Pojechałam do Rosji, ponieważ było to moim marzeniem. Pojechałam konfrontować obraz kraju ukuty w mojej głowie przez książki, telewizję i opowieści ludzi. Blog miał być miejscem opisywania tego procesu.

Sowieckie fabryki cz.2.

Fabrykę wyrobów metalurgicznych zwiedzałam z grupą moich rosyjskich podopiecznych. Po zbyt krótkiej nocy, zerwałam się spóźniona z łóżka, wcisnęłam soczewki w zaspane oczy starając się nie naruszyć i tak już żałośnie wyglądających resztek tuszu na rzęsach z poprzedniego dnia, ogarnęłam włosy tworząc dziwny supeł na czubku głowy, zarzuciłam na siebie szybko pierwszy z brzegu sweter i dżinsy i zapinając kurtkę w biegu dobiegłam na astanovkę, czyli przystanek. Kiedy po 10 minutach opuszczałam autobus wiedziałam, że mój wygląd doskonale pasuje do okolicy – mrocznej, zabłoconej, pełnej ponurych, monumentalnych budynków z brudnym parkingiem i (jakżeby inaczej) powciskanymi między samochodami babuszkami oferującymi (jak zwykle) wszystko, co popadnie (karton – lada babuszki nr 1: dwa woreczki kapusty kiszonej i dziesięć par rajstop, babuszka nr 2: pięć pęczków cebuli i kilka par kolorowych skarpet, babuszka nr 3: kilkanaście wyszydełkowanych kolorowych maleńkich bucików dla noworodków i kilka kubków z jakimiś czarnymi kulkami, babuszka nr 4: pięć kubków z trudnymi do zidentyfikowania małymi beżowymi spodkami, być może grzybami oraz kilka bukiecików bazi itd.)

Sowieckie fabryki cz. 1.

Chcecie cofnąć się w czasie? W Rosji o to nietrudno, nieważne czy chodzi o 5, 10, 30 czy 100 lat wstecz. Szczególnie łatwo o to w rosyjskich „zawodach”, czyli fabrykach. Na moje niedoświadczone oko zwiedzając fabrykę matrioszek w Siemionowie oraz Sormowską fabrykę wyrobów metalurgicznych znalazłam się mniej więcej w 1950 roku. O atmosferę radzieckich zakładów pracy sprzed kilkudziesięciu lat (przynajmniej w takim kształcie, w jakim ja ją sobie wyobrażam) o wiele łatwiej, gdy jest się wśród Rosjan, a nie z grupą obcokrajowców. Tych drugich przewodnicy traktują z mieszaniną strachu, nerwowego spinania się i bardzo, bardzo głęboko ukrytej pogardy dla rzekomej ignorancji ludzi Zachodu, którzy przyjeżdżają do Rosji tylko po to, aby popatrzeć na biedę, bród i zacofanie, jak na żywy skansen (bo czegóż innego mogą szukać turyści jeżeli zdecydowali się na ambitne poznawanie Rosji nie zaczynając go i kończąc w Moskwie?).

On-arrival training cz. 2.

Drugą połowę naszego szkolenia, czyli pozostałe 4 dni spędziliśmy w środku lasu, w ośrodku wypoczynkowym nad wielkim jeziorem, czyli Zalewem Gorkowskim, zwanym przez Rosjan Morzem Gorkowskim. Wiosny, którą już prawie można było zobaczyć w mieście, w lesie nie było ani śladu. 60 cm śniegu, całkowicie zamarznięte jezioro i zimne pokoje zabiły marzenia o ociepleniu.

Centra handlowe

Półtora miesiąca temu:

Mój znajomy: – To kiedy jedziesz na tę Syberię?

Ja: – To nie żadna Syberia, to europejska część Rosji. A w Niżnym mają nawet Auchan, sprawdzałam w necie.

MZ: – Auchan, cha, cha, cha, jasne. Możemy ci przesyłać gazetki Auchan z Polski.

J: – Ale tam naprawdę jest Auchan!

Kiedy teraz przypominam sobie tę rozmowę, chce mi się śmiać. Wiedziałam, że Niżny jest dużym miastem, a świadomość, że jest tam Auchan dawała mi nadzieję, że będę mogła kupić normalne jedzenie i inne produkty, których mogłoby mi tam brakować. Spodziewałam się 2 rzeczy: małych obleśnych sklepików z jedzeniem i odzieżą oraz luksusowych salonów znanych projektantów. Utwierdziło mnie w tym przekonaniu wszystko, co czytałam o Rosji i powtarzająca się, jak mantra kwestia o braku klasy średniej.

Natalia i służby specjalne

Żyjąc w dużym rosyjskim mieście, jak Niżny Nowogród, bardzo łatwo przyzwyczaić się do widoku milicjantów co 50 metrów i stracić czujność. Moje pierwsze tygodnie tutaj potwierdziły to, co czytałam o Rosji – powalającą różnicę w poziomie życia niektórych warstw społeczeństwa, a nie potwierdziły koszmarnych opowieści o milicji, służbach specjalnych itd. Na ulicach nietrudno dostrzec biedę w postaci zakurzonych babuszek handlujących na szarych, brzydkich blokowiskach czym popadnie, ludowych, drewnianych domków, do połowy zapadniętych w ziemię, w których wnioskując z dymu z komina ktoś mieszka, czy bezdomnych ze spokojem przetrząsających kolejne kosze na śmieci i zbierających pety z ulicy etc. Nietrudno dostrzec również bogactwo np. obserwując z autobusu mijające pojazd samochody i wyliczając: Lexus, Range Rover, Ranger Rover, Lexus, Lexus, Land Cruiser, Land Cruiser, Land Cruiser (i tak w kółko), czy zaglądając do sklepów Max Mary, Hugo Boss’a, czy Calvina Kleina.